Dosya ve Klasör Yönetimi
Dosya ve Klasörleri Tanıyalım
Bilgisayarlarımızda fotoğraflar, videolar, müzikler, ödevler ve daha birçok bilgi saklarız. Bu bilgilerin düzenli tutulması ve ihtiyaç duyduğumuzda kolayca bulunabilmesi için dosya ve klasörleri kullanırız.
Dosya Nedir?
Bilgisayarda bilgilerin saklandığı dijital öğedir.
Klasör Nedir?
Dosyaları ve diğer klasörleri düzenli tutan yapıdır.
Dosya Adı ve Dosya Uzantısı
Dosya Adı: Dosyayı tanımamızı sağlayan isimdir.
Dosya Uzantısı: Dosyanın türünü veya biçimini belirten, dosya adının sonundaki noktadan sonra gelen bölümdür.
Örneğin odev.docx dosyasında odev dosyanın adı, .docx ise dosyanın uzantısıdır.
Dosya Türleri
Bilgisayardaki dosyalar, içerdikleri bilgilere göre farklı türlere ayrılır.
Metin ve Belge Dosyaları
Yazı, ödev, rapor ve notların saklandığı dosyalardır. Yaygın uzantıları .txt, .docx, .odt ve .pdf şeklindedir.
Görsel Dosyaları
Fotoğraf, resim ve çizimlerin saklandığı dosyalardır. Yaygın uzantıları .jpg, .png, .gif ve .bmp şeklindedir.
Ses Dosyaları
Müziklerin, konuşmaların ve ses kayıtlarının saklandığı dosyalardır. Yaygın uzantıları .mp3, .ogg, .wav ve .aac şeklindedir.
Video Dosyaları
Hareketli görüntülerin ve seslerin saklanabildiği dosyalardır. Yaygın uzantıları .mp4, .avi, .mov ve .wmv şeklindedir.
Sıkıştırılmış Dosyalar
Dosyaları tek bir arşivde toplamak ve uygun dosyaların boyutunu küçültmek için kullanılan dosyalardır. Yaygın uzantıları .rar, .zip ve .7z şeklindedir.
Program Dosyaları
Yazılımların çalışmasını sağlayan dosyalardır. Yaygın uzantıları .exe, .apk ve .dll şeklindedir.
Dosya ve Klasör İşlemleri
Dosyalarımızı düzenli tutmak için bazı temel işlemleri kullanırız.
Oluşturma: Yeni dosya veya klasör oluşturma işlemidir.
Yeniden Adlandırma: Dosyanın veya klasörün adını değiştirme işlemidir.
Kopyalama: Dosyanın başka bir yerde bir örneğini oluşturma işlemidir. Dosya eski yerinde kalır, yeni yerde bir kopyası oluşur.
Taşıma: Dosyayı bulunduğu yerden başka bir yere aktarma işlemidir. Dosya eski yerinden alınarak yeni yerine yerleştirilir.
Silme: Gereksiz dosya veya klasörü kaldırma işlemidir.
Arama: İstenilen dosyayı bulma işlemidir.
Sıralama: Dosyaları ad, tür, tarih veya boyuta göre listeleme işlemidir.
Yeni Klasör Oluşturma

Uygulama: Kendi Klasörlerimizi Oluşturalım
Bilgisayarımızın masaüstünde Okul Çalışmalarım adlı bir klasör oluşturalım.
Oluşturduğumuz klasörün içine Belgeler, Görseller ve Sesler adlı alt klasörleri ekleyelim.
Böylece dosyalarımızı türlerine göre saklayabileceğimiz düzenli bir klasör yapısı oluşturmuş oluruz.
Belgeleri Dijital Ortama Aktarma
Tarama: Kâğıt üzerindeki yazı ve görsellerin dijital dosyaya dönüştürülmesi işlemidir.
Tarayıcı (Scanner): Basılı belgeleri dijital ortama aktarmamızı sağlayan cihazdır.
Aktarma işlemlerini tarayıcı, cep telefonu ve tablet gibi cihazlar kullanarak yapabiliriz.
Depolama Alanı
Bilgisayarlarımızda, telefonlarımızda ve taşınabilir belleklerimizde dosyaların saklanması için belirli bir alan bulunur. Buna depolama alanı denir.
Dosya Sıkıştırma
Dosyaları daha az yer kaplayabilecek şekilde kodlama işlemidir.
Sıkıştırma işlemi sayesinde uygun dosyaların boyutu küçülebilir. Ayrıca birden fazla dosyayı tek bir arşiv içinde toplayabiliriz.
Sık Kullanılan Sıkıştırma Programları
WinRAR ve WinZip, dosya sıkıştırma ve arşivden çıkarma işlemlerinde kullanılan programlardır.
WinRAR ile Dosya Sıkıştırma ve Açma
Uygulama: Dosya Sıkıştırma İşlemi
Masaüstünde oluşturduğumuz Okul Çalışmalarım adlı klasörü bulalım.
Klasörün üzerine farenin sağ tuşuyla tıklayarak WinRAR sıkıştırma seçeneklerini açalım. Klasörü sıkıştırarak bir arşiv dosyası oluşturalım.
Ardından oluşturduğumuz sıkıştırılmış dosyayı ayıklayalım ve içindeki klasörlerin doğru şekilde çıkarıldığını kontrol edelim.