SES DÜZENLEME PROGRAMLARINA GİRİŞ

Bilgisayarda Ses İşlemleri

Bilgisayarda seslerle çalışabilmek için temel olarak bazı donanımları kullanırız.

Mikrofon: Giriş birimi olarak dışarıdaki fiziksel sesi dijital sinyallere dönüştürerek bilgisayara aktarır.

Hoparlör ve kulaklık: Çıkış birimi olarak bilgisayardaki dijital ses dosyalarını kulağımızın duyabileceği fiziksel ses dalgalarına çevirir.

Ses kartı: Bilgisayarda sesin işlenmesini sağlayan işlem birimi donanımıdır.

Ses Düzenleme Programları

Ses düzenleme programları ile şunları yapabiliriz:

• Ses kaydedilebilir, uzun kayıtların içindeki istenmeyen kısımlar kesilip atılabilir veya farklı sesler birleştirilebilir.
• Arka plandaki dip gürültüsü, nefes, tıklama veya rüzgar sesleri temizlenebilir.
• Sese çeşitli efektler (yankı, robot sesi, kalınlaştırma/inceltme, hızlandırma) eklenebilir.
• Konuşma sesinin arka planına müzik veya ses efektleri (yağmur, ayak sesi vb.) eklenerek radyo tiyatrosu, duyuru veya podcast gibi katmanlı kurgular oluşturulabilir.

Ses Düzenleme Yazılımları ve Ortamları

Bilgisayara Kurulan (Masaüstü) Programlar

Audacity: Ücretsiz olup ses kaydetme, kesme ve efekt ekleme işlemlerini yapabilen popüler bir programdır.

Adobe Audition: Profesyoneller tarafından kullanılan, oldukça kapsamlı ve gelişmiş özelliklere sahip ücretli bir ses kurgu programıdır.

WavePad: Bilgisayara kurularak çalışan, ses dosyalarını kesip birleştirmeye, istenmeyen yerleri silmeye ve seslere kolayca çeşitli efektler eklemeye yarayan pratik bir ses düzenleme programıdır.

Çevrimiçi (Web Tabanlı) Ortamlar

Soundtrap: İnternet üzerinden müzik ve podcast oluşturmak için kullanılan, ortaklaşa çalışabileceğiniz gelişmiş bir çevrimiçi stüdyodur.

BandLab: Tarayıcı üzerinden çalışan, sesleri kesip birleştirmeye ve kendi müzik altyapılarınızı üretmeye yarayan popüler ve ücretsiz bir araçtır.

TwistedWave: Çok fazla detaya girmeden, sadece hızlı ve basit düzeyde ses kesme, kopyalama ve temel efekt ekleme işlemleri yapan sade bir web düzenleyicisidir.

NOT: Çevrimiçi programlar internet tarayıcısı üzerinden, bilgisayara kurulum gerektirmeden çalışırlar. Masaüstü programlara göre özellikleri daha sınırlıdır.

Yapay Zeka Destekli Ses Araçları

Metinden Ses Üreten Araçlar (Örn: ElevenLabs): Klavyede yazdığınız bir metni, seçtiğiniz bir insan sesiyle, duyguları ve vurguları katarak gerçeğe çok yakın bir şekilde seslendirir.

Müzik Üreten Araçlar (Örn: Suno AI, Udio): Sadece türünü ve konusunu (komut olarak) yazarak saniyeler içinde sözlü ve enstrümantal yeni şarkılar besteler.

Ses İyileştiriciler (Örn: Adobe Podcast AI): Kötü bir mikrofonla veya gürültülü bir sokakta kaydedilmiş sesi, yapay zeka ile temizleyerek stüdyoda kaydedilmiş gibi pürüzsüz hale getirir.

Ses Dosyası Uzantıları

.mp3: En yaygın ses formatıdır. Dosya boyutu küçüktür (sıkıştırılmıştır) ancak kalitesi günlük kullanım için oldukça yeterlidir. İnternette müzik dinlerken genellikle bu format kullanılır.

.wav: Sıkıştırılmamış, yüksek kaliteli ham ses dosyasıdır. Boyutu çok büyüktür (çok yer kaplar) ama kalite kaybı olmadığı için profesyonel ses kurgularında en çok tercih edilen formattır.

.ogg / .m4a: Özellikle internet ortamında, mobil oyunlarda ve akıllı cihazlarda sıkça kullanılan diğer hafif ses formatlarıdır.

Ses Üretiminde Etik İlkeler

Kişisel Gizlilik: Hiç kimsenin sesini ondan habersiz ve izinsiz bir şekilde kaydetmemeli ve bu kayıtları internette asla paylaşmamalıyız.

Telif Hakkı (Copyright): Başkasına ait şarkıları, müzikleri veya seslendirmeleri izinsiz alıp kendi projemizde kullanamayız. Projelerimizde yasal sorun yaşamamak için "Telif Haksız" (Royalty-Free) müzikler veya ses efektleri kullanmalıyız.

Dijital Tehlike: Deepfake (Derin Sahtelik) Uyarısı

Günümüzde yapay zeka teknolojileri sayesinde, sadece birkaç saniyelik ses kaydı kullanılarak herhangi bir insanın sesi birebir taklit edilebilmektedir. Buna sesli Deepfake denir. Kötü niyetli kişiler, bu teknolojiyi kullanarak ünlülerin, politikacıların veya tanıdığımız kişilerin söylemediği şeyleri sanki onlar söylemiş gibi (örneğin sahte bir telefon aramasıyla yakınlarından para istemek gibi) sahte ses kayıtları üretebilirler.

Birinin sesini izinsiz kopyalamak ve onu söylemediği sözlerle taklit etmek büyük bir bilişim suçudur. İnternette duyduğunuz veya size gönderilen her şaşırtıcı ses kaydına hemen inanmamalı, bilginin kaynağını mutlaka sorgulamalısınız.

AUDACITY

Program kurulumunu açıp İleri (Next) diyerek ve sözleşmeyi kabul ederek sol tarafta bulunan görseldeki gibi kurulum aşamasını tamamlayalım ve programı çalıştıralım.

Sol üst köşede yer alan araçların görevleri bu şekildedir.Bu ekran Zaman Çizelgesi ve İz (Track) bölümüdür. Burada üst kısımda yer alan saniye cetveli (0:00, 0:05, 0:10 vb.) sayesinde, sesin istenilen bölümü saniyesi saniyesine bulunarak kesilebilir, kopyalanabilir veya silinebilir. Sol taraftaki İz Kontrolü panelinden de o ize ait ayarlar (sesi kapatma, kısma, filtreleme vb.) yönetilir.

Uygulama

Herhangi bir ses dosyasını ekleyerek ortasından bir kesiti silelim.